Diz Nedir ve Görevleri Nelerdir?
15 Mayıs 2024

Diz Nedir ve Görevleri Nelerdir?

Diz, uyluk kemiği (Femur) ile kaval kemiği (Tibia) arasında yer alan bir eklemdir. Dizin fonksiyonel anatomisi iki uzun kemiğin ve diz kapağının oluşturduğu diz eklemi, toplamda üç kemik ve iki eklemden oluşmaktadır. İki uzun kemik (Tibia ve femur) arasında kalan kısım ana diz eklemi, üstteki uzun kemik ile diz kapağı (Patella) arasında kalan eklem ise diz kapağı eklemidir. Eklem iç ve dış olmak üzere iki bölümden oluşmaktadır. Diz de bulunan bu eklem diz kapağı aracılığıyla korunmaktadır. Eklem içindeki tüm kemik yüzeyler eklem kıkırdağı ile örtülmüştür. Diz kemiklerinin birbirine temas ettiği alanlar kıkırdakla kaplıdır ve kıkırdaklar ise kemiklerin birbiri üzerinde sorunsuz şekilde kaymasını sağlamaktadırlar.

Uyluk kemiği ve kaval kemiği arasında yük taşıyan kıkırdak yüzeyler, menüsküs adı verilen iki esnek olan kıkırdak yapıyla korunmaktadır ve desteklenmektedir. Menüsküsler c biçiminde yani kenarları yüksek ortası ince bir yapıdadır. Menüsküs dokuları her diz için, içte ve dışta olmak üzere birer tane bulunmaktadır, kıkırdağımsı özel yapıya sahiptirler. Bu yapı yuvarlak uyluk kemiği ile düz yapıdaki kaval kemiği arsındaki yapısal uyumu sağlamaktadır, dize binen yükün tüm eklem yüzeyine orantısal biçimde dağılmasını sağlamaktadır, ayrıca gelen darbeleri emerken, eklemin sabitliğine ve kıkırdakların beslenmesine yardımcı olmaktadır.

Bağlar, dizde bulunan diz eklemini sabitleyen ana yapılardır ve dizin sağlamlığını verirler. Bağlarla tendonları birbirine karıştırmamak gerekir bu iki yapı birbirinden tamamen farklıdır. Bağlar her iki ucu kemiğe taşıyan sabit yapılardır, çok fazla hareketlilik gösteremezler. Tendonlar ise bir ucu kemiğe yapışık diğer ucu ise adalelerle birleşerek devam eder, adalenin Hareketlerini kemiğe iletmekle görevlidir.

Yan bağlar ise dizin iç ve dış yan kısımlarında bulunmaktadır. Dizin her iki yana kaymasını ya da açılmasını önlerler. Dış yan bağ dışında, dizin dışa doğru açılmasını engelleyen, dizin arka dış köşesinde bağlar ve popliteus tendonundan oluşan posterolateral kompleks denilen bir ek yapı bulunmaktadır. Bu yapıdan kaynaklı sağlık problemleri gözden kaçabilir.

Ön çapraz bağ, ACL-uyluk kemiği ile kaval kemiğini tam orta noktadan birbirine bağlamaktadır. Görevi dizin dönme hareketlerini kısıtlamak ve PCL-tibianın arkaya hareketini önlemektedir. Dizin anatomik yapısı boyunca kaslar uzanmakta ve bu kaslarla beraber yukarıda anlatmış olduğumuz tüm yapılar birlikte çalışarak, dizin koşmak, yürümek gibi hareketlerini yönlendirirler. Kaslar ayrıca sabitliği sağlayan bağlara da destek verirler. Dizi yöneten iki ana kas vardır bunlar; ön uyluğun dört başlı kası leğen kemiğinden uyluğun ön kısmı boyunca uzanmaktadır, diz kapağı üzerinden tendonlaşarak devam ederek, tibianın ön üst kısmına yapışır. Dizin katlandıktan sonraki açılmasını yani düzleşmesini sağlamaktadır. Aynı zamanda dizkapağı kemiğinin üst, iç ve dış kısmına yapışan ayrı başları ile diz kapağının dengesini sağlamaktadırlar. Ön çapraz bağ, dizin dönme hareketlerini kısıtlayarak ACL'ye, tibianın ise arka tarafa haraketlini kısıtlayarak PC'ye yardımcı olur. Uyluğun arkasında hamsring adaleleri vardır, bunların ikisi tibianın içine, diğer ikisi ise dışına yapışık bir durumdadır.

Hamsringler dönme hareketini ve kaval kemiği olan tibianın öne hareketini kısıtlayarak ACL'ye yardımcı olurlar. Diz kapağında herhangi bir kıkırdak zarar gördüğünde hiçbir şekilde kendilerini onarma ve yenileme yeteneğine sahip değildirler.

Diz Yorumları

İlk yorumu siz yapmak istermisiniz?

Yorum Yap

şifre

Çok Okunanlar

Diz Kapağı Protezi Ameliyatı

Diz Kapağı Protezi Ameliyatı

Haber Bülteni

Güncel

Diz Yan Bağ Kopması Belirtileri ve Tedavisi

Diz Yan Bağ Kopması Belirtileri ve Tedavisi

Güncel

Bacak Diz Ağrısı Belirtileri ve Tedavisi

Bacak Diz Ağrısı Belirtileri ve Tedavisi

Güncel

Diz Kapağı Yanması Belirtileri ve Tedavisi

Diz Kapağı Yanması Belirtileri ve Tedavisi